AP dersine başlamadan önce en çok sorulan soru şu: bu içeriğin ne kadarını lisede zaten gördüm? Beş ders için konu bazlı karşılaştırma.
AP dersleri üniversite birinci sınıf düzeyinde tasarlanır; bu yüzden ilk bakışta tamamen yeni bir müfredat gibi görünür. Oysa özellikle matematik ve fen derslerinde konu başlıklarının önemli bir bölümü MEB müfredatında zaten karşına çıkmış oluyor. Farkı yaratan şey konunun kendisi değil; hangi derinlikte işlendiği, hangi dilde ölçüldüğü ve soru formatı.
Aşağıdaki tablo, lise müfredatını takip eden bir öğrencinin hangi AP dersinde tanıdık zeminde başlayacağını özetliyor. Aynı karşılaştırmanın ders bazında ayrıntılı hâlini Ders-Konu Haritası'ndaki AP bölümünde bulabilirsin.
Hangi AP dersi hangi MEB dersiyle örtüşüyor?
| AP dersi | MEB dersi | Ortak ana başlıklar |
|---|---|---|
| AP Calculus AB / BC | Matematik | Limit, türev, türevin uygulamaları, belirli integral |
| AP Statistics | Matematik (Olasılık) | Temel olasılık, veri analizi, ortalama-medyan-standart sapma |
| AP Chemistry | Kimya | Atom yapısı, periyodik tablo, bağlar, mol, gazlar, asit-baz, denge |
| AP Physics 1 & 2 | Fizik | Mekanik, elektrik ve manyetizma, dalgalar, optik |
| AP Biology | Biyoloji | Hücre, genetik, metabolizma, ekoloji, evrim |
Matematik tarafı
AP Calculus AB ve BC'nin çekirdeğini oluşturan başlıklar, MEB matematik müfredatındaki analiz konularıyla doğrudan örtüşüyor:
- Limit kavramı: süreklilik, sağ ve sol limit
- Türev: türev tanımı, türev alma kuralları, teğetin eğimi
- Türevin uygulamaları: artan-azalan fonksiyonlar, maksimum-minimum problemleri, grafik analizi
- Belirli integral: alan hesabı ve temel integral kuralları
AP Statistics ise ayrı bir ders gibi dursa da, MEB matematiğindeki olasılık ve veri analizi başlıklarıyla kesişir: temel olasılık, veri analizi, ortalama, medyan ve standart sapma. Buradaki asıl fark, AP'nin hesaptan çok yorum ve gerekçelendirme istemesidir; sayıyı bulmak yeterli olmaz, sonucun ne anlama geldiğini yazıyla açıklaman beklenir.
Fen bilimleri tarafı
AP Chemistry ile MEB Kimya arasındaki ortak zemin oldukça geniş: atom yapısı ve elektron dizilimi, periyodik özellikler, iyonik ve kovalent bağlar ile molekül geometrisi (VSEPR), mol kavramı ve stokiyometri, ideal gaz denklemi, derişim hesapları, pH ve pOH, kimyasal denge, entalpi ve enerji değişimleri.
AP Physics 1 ve 2'de mekanik (hareket, Newton yasaları, iş, enerji, güç, momentum ve çarpışmalar), elektrik ve manyetizma (elektrik yükü, elektrik alan, Ohm yasası ve devreler), dalgalar ve optik başlıkları MEB Fizik müfredatındaki karşılıklarıyla eşleşiyor.
AP Biology tarafında ise hücre biyolojisi (organeller, zar ve madde taşınımı), genetik (DNA, RNA, protein sentezi, Mendel genetiği), metabolizma (fotosentez ve hücresel solunum), ekoloji ve evrim başlıkları ortak.
Örtüşme neyi kolaylaştırır, neyi kolaylaştırmaz
Bu listeyi doğru okumak önemli. Örtüşme sana şunları kazandırır:
- Konuyu sıfırdan öğrenmek yerine tekrar ederek ilerlersin; hazırlık süresi kısalır.
- Çalışmanı terminoloji ve soru formatına ayırabilirsin, kavramı yeniden kurmak zorunda kalmazsın.
- Hangi ünitelerin gerçekten yeni olduğunu baştan görüp planını buna göre yaparsın.
Buna karşılık örtüşme, resmî bir denklik ya da muafiyet anlamına gelmez. MEB dersini almış olmak AP sınavından muaf tutulmanı sağlamaz; AP skoru da MEB müfredatında bir derse karşılık gelmez. Ayrıca AP sınavları aynı konuları İngilizce terminolojiyle ve çoktan seçmeli + serbest yanıt (FRQ) formatıyla ölçer. Laboratuvar temelli akıl yürütme, veri yorumlama ve yazılı gerekçelendirme beklentisi çoğu öğrenci için asıl yeni kısımdır.
Ders bazında hangi başlıkların örtüştüğünü görmek istersen Ders-Konu Haritası'ndaki AP karşılaştırmasına göz atabilir, ilgili dersi aynı çalışma alanında açabilirsin.